امروزه، پژوهشگران، کتاب‌ها و سایر منابع پژوهشی خود را روی پایگاه‌های میزبانی فایل‌ها[1] قرار می‌دهند. در ادامه، روش‌های دستیابی به منابعی که در این پایگاه‌ها به اشتراک گذاشته شده است توضیح داده خواهد شد.

1-4. جست‌وجوی مستقیم در پایگاه‌های میزبانی فایل

برخی پایگاه‌های میزبانی فایل، به گونه‌ای طراحی شده‌اند که جست‌وجوی فایل در آن‌ها امکان‌پذیر است. به عبارت دیگر، در این پایگاه‌ها می‌توان به «جست‌وجوی مستقیم» منابع پرداخت و به متن کامل آن‌ها دست یافت. پایگاه‌های زیر، مهم‌ترین پایگاه‌های میزبانی فایل هستند. در این پایگاه‌ها، منابع به صورت پوشه نیز به اشتراک گذاشته شده‌اند که در آن، اطلاعات مرتبط با موضوع جست‌وجو در دسترس است:

ü  http://www.4shared.com/

ü  http://www.esnips.com/

2-4. جست‌وجوی غیرمستقیم در پایگاه‌ها

در بعضی پایگاه‌های میزبانی فایل، امکان جست‌وجوی مستقیم وجود ندارد. به عبارت دیگر، پیوند منابع پژوهشی را باید از روش‌های دیگری استخراج کرد. بدین منظور، پایگاه‌های زیادی وجود دارند که برای جست‌وجو، شناسایی و دستیابی به منابع، ابزارهایی طراحی کرده‌اند و از طریق این پایگاه‌ها می‌توان منابع را در پایگاه‌های میزبانی فایل جست‌وجو کرد. از آنجا که در این روش، از یک ابزارِ واسط برای دستیابی به منابعِ پایگاه‌های میزبانی فایل استفاده می‌شود، آن را «جست‌وجوی غیرمستقیم» می‌نامیم. عمده‌ترین پایگاه‌های میزبانی فایل –که امکان جست‌وجوی مستقیم در آنها وجود ندارد- عبارت‌اند از:

ü  http://www.Rapidshare.com/

ü  http://www.Megaupload.com/

ü  http://www.FileFactory.com/

ü  http://www.Uploading.com/

ü  http:/www.MediaFire.com/

ü  http://www.ifile.com/

ü  http://uploaded.to/

ü  http://uploadbox.com/

ü  http://filesmonster.com/

ü  http://www.filesonic.com

ü  http://megashares.com/

ü  http://turbobit.net/

ü  http://hotfile.com/

ü  http://zshare.net/ 

و مهم‌ترین روش‌های شناسایی پایگاه‌های واسط به شرح زیر است:

1-2-4. جست‌وجو در پایگاه‌های تخصصی

بیشتر موارد قبل (بجز پایگاه‌های اطلاعاتی و برخی پایگاه‌های دیگر) تنها نمایه[2] و اطلاعات کتاب‌شناختی کتاب‌ها را عرضه می‌کنند؛ اما در پایگاه‌هایی که در این بخش معرفی می‌شوند متن کامل کتاب‌ها نیز در دسترس است.

در واقع، پایگاه‌های مختلفی وجود دارند که به طور تخصصی، پیوند کتاب‌ها و منابع پژوهشی حوزه‌های مختلف را جمع کرده‌اند؛ بدین دلیل شناسایی و آشنایی با نحوه استفاده از این پایگاه‌ها، یکی از اقدامات مهم پژوهشگران به شمار می‌رود. مهم‌ترینِ این پایگاه‌ها عبارت‌اند از[3]:

www.avaxhome.ws

www.libgen.org

www.ebooklink.net

www.englishtips.org

ü  http://www.ebookee.com/

ü  http://www.library.nu/

ü  http://www.avaxhome.ws/

ü  http://www.ebooklink.net/

ü  http://www.Avun.com/

ü  http://www.gutenberg.org/

ü  http://www.ebook-engine.com/

ü  http://e-library.net/

ü  http://www.ebookdirectory.com/

ü  http://www.lookforbook.com/

ü  http://www.free-ebooks.net/

ü  http://www.getfreeebooks.com/

از آنجا که این پایگاه‌ها، قابلیت ریشه‌یابی[4] را در جست‌وجو، پشتیبانی نمی‌کنند، باید عین عبارت یا کلیدواژه‌های کتاب و منابع پژوهشی را در آن‌ها جست‌وجو کرد. مثلاً، برای جست‌وجوی کتاب درباره نظریه سازمان، همه عبارت‌های زیر را باید جُست:

Ø Organizational Theory, Organisational Theory, Organization theory, organization theory

برای استفاده از پایگاه‌های فوق، وارد صفحه آن‌ها شوید و نام کتاب و منبع پژوهشی خود را جست‌وجو کنید. آنگاه این پایگاه‌ها، اطلاعات مرتبطی را عرضه می‌کنند که انتخاب هر یک از آن‌ها، صفحه‌ای را باز می‌کند که پیوند دانلود در آن معرفی شده است. این پیوندها معمولاً بر روی پایگاه‌های میزبانی فایل همچون Rapidshare و Megaupload قرار دارند. بدین ترتیب، به پیوند منبع مورد نظر، مراجعه و آن را به صورت تمام‌متن دانلود کنید.

پایگاه‌های میزبانی فایل، معمولاً دارای دو گزینه هستند؛ یک گزینه، مخصوص مشترکین است که با پرداخت حق اشتراک می‌توانند از مزایای دانلود بهره‌مند شوند و دیگری، به صورت رایگان[5]، مخصوص کاربرانی است که اشتراک ندارند. در این حالت، پس از کلیک کردن روی پیوند مورد نظر، چند ثانیه باید صبر و سپس فایل مورد نظر را دانلود کرد. در این حالت، کاربر، فقط اجازه دانلود یک پیوند را دارد و حجم دانلود، محدود است. در این میان، پایگاه‌هایی هستند که تقریباً توانسته‌اند مشکل پژوهشگران را در زمینه دریافت پیوندهای موجود در پایگاه‌های فوق، به مقدار زیادی، کاهش دهند. دو نمونه از این پایگاه‌ها عبارت‌اند از:

ü  http://www.rapidbaz.com

ü  http://www.rapidpars.com

2-2-4. استفاده از جویشگرها

با توجه به مراجعه زیاد کاربران به پایگاه‌های میزبانی فایل از طریق جویشگرها، رتبه پایگاه‌های میزبانی فایل، معمولاً بالا است و یک روش مطلوب، برای جست‌وجوی متن کامل کتاب‌ها و منابع پژوهشیِ این پایگاه‌ها، از طریق جویشگرها است. جست‌وجوی بهینه از طریق جویشگرها به شناخت کلیدواژه‌ها و ترکیب‌های مختلف آن، اطلاعات مربوط به کتاب‌های مورد نظر، شناخت پایگاه‌های میزبانی فایل و نیز شناخت ابرجویشگرها بستگی دارد. مهم‌ترینِ این روش‌ها عبارت‌اند از:

1-2-2-4. جست‌وجوی عنوان کتاب و پایگاه‌های میزبانی فایل

با استفاده از عملگرهای اقترانی، ترکیبات مختلفی از جست‌وجو را می‌توان تدارک دید. گاهی اوقات ممکن است عنوان یا بخشی از عنوان کتاب، در پیوند رپیدشیر[6] وجود داشته باشد. گاهی اوقات ممکن است در یک صفحه، اطلاعات کتاب‌شناختی و توصیف آن و در پایان، پیوند کتاب وجود داشته باشد. به هر حال، جست‌وجوی نام کتاب به همراه پایگاه‌های میزبانی فایل، به شناخت پیوندهای آن کمک شایسته‌ای خواهد کرد. مثلاً:

Ø "Handbook of public Administration" AND Rapidshare.com

2-2-2-4. جست‌وجوی شابک و پایگاه‌های میزبانی فایل

هر کتاب، شابک[7] منحصر به فردی دارد، لذا برای نام‌گذاری فایل‌ها، علاوه بر استفاده از عنوان کتاب، در بسیاری از موارد از شابک آن می‌توان استفاده کرد. بنابراین، یکی از روش‌های جست‌وجوی کتاب، استفاده از نام پایگاه میزبانی، به همراه شابک کتاب است. گاهی اوقات، بازیابی کتاب‌ها با جست‌وجوی نام کتاب‌ها امکان‌پذیر نیست، در حالی که با جست‌وجوی شابک، این امکان وجود دارد.

برای شناسایی شابک کتاب نیز می‌توان به اطلاعات پشت جلد آن، پایگاه ناشر کتاب، پایگاه‌هایی نظیر آمازون یا نرم‌افزارهای مدیریّت مآخذ همچون EndNote یا Citavi مراجعه کرد.

3-2-2-4. جست‌وجوی «مجموعه کتاب‌ها»

در بعضی پایگاه‌ها بر اساس موضوع یا نام ناشر، مجموعه‌ای از کتاب‌ها[8] وجود دارد. بدین معنا که محققان، مجموعه‌ای از کتاب‌ها یا پژوهش‌های خود را گرد‌آوری کرده و به صورت فایل‌های .Zip یا .Rar در پایگاه قرار داده‌اند. گاهی اوقات ممکن است دانلود کتاب مورد نظر با روش‌های فوق امکان‌پذیر نباشد، در حالی که بتوان آن را در یکی از این مجموعهها یافت. برای نمونه، عبارت زیر را در گوگل جست‌وجو کنید:

Ø accounting book collections

در نتیجه، خواهید دید که در پایگاه http://www.scribd.com/، مجموعه‌ای از کتاب‌های مرتبط با accounting وجود دارد که هر مجموعه، خود دارای چندین کتاب است.

4-2-2-4. جست‌وجو در گروه‌ها

بعضی گروه‌های فعال در اینترنت، پیوند کتاب‌های مهمِ حوزه‌های مدیریّت و کسب‌و‌کار را در گروه‌های خود به اشتراک می‌گذارند. در شرایطی که دسترسی به این کتاب‌ها عمومی باشد یا امکان عضویت در گروه‌ها برای عموم وجود داشته باشد، می‌توان به این منابع دست یافت. بدین منظور با مراجعه به گروه‌های گوگل[9] می‌توان کتاب مورد نظر را جست‌وجو کرد.

5-2-2-4. جست‌وجوی مجموعه کتاب‌ها

بسیاری از ناشران معتبرِ حوزه‌های مختلف مدیریّت، سیر ارزشمندی از کتاب‌ها[10] را چاپ و بعضاً آن‌ها را در فضای اینترنت قرار می‌دهند. بدین منظور می‌توان با جست‌وجوی عنوان «Book Series»، به برخی از آن‌ها دست یافت. سری کتاب‌ها، بسیار فراوانند که در ادامه برخی از آن‌ها تنها برای نمونه و جست‌وجو در وب معرفی می‌شود:

جدول 7) عنوان سری کتاب‌ها و ناشران آن‌ها

عنوان کتاب‌ها

ناشر

Advances in Strategic Management

Emerald Group Publishing Limited

Blackwell Encyclopedia of Management

Wiley-Blackwell

Exploring Corporate Strategy Series

Financial Times / Prentice Hall

Harvard Business Essentials Series

Harvard Business Press

Harvard Business Review Paperback Series

Harvard Business Press

Harvard Business School Classics

Harvard Business Press

Jossey-Bass Business & Management Series

Jossey-Bass

McGraw-Hill executive MBA series

McGraw-Hill

McGraw-Hill Series in Management

McGraw-Hill

Oxford Handbooks

Oxford

Public Policy & Public Administration

CRC

Sage Strategy Series

Sage

Strategic Management Policy and Planning

Elsevier

Strategic Management Society Book Series

Wiley-Blackwell

The Essence of Management Series

Prentice Hall PTR

Wiley Series in Management

Wiley

Wiley Statistics

Wiley

6-2-2-4. جویشگرها

کاربرد‌ جویشگرها در بازیافت اطلاعات حیرت‌انگیز است به طوری که در اکثر بخش‌های این کتاب، جویشگرها، ابزار مفید و مؤثری تلقی می‌شوند. با وجود این، با رعایت برخی نکات می‌توان نتایج جست‌وجو را پالایش و منابع دقیق‌تر و مناسب‌تری را بازیابی کرد. برخی از این نکات، پیرامون جویشگر گوگل عبارت‌اند از:

·         واژگان یا عبارت جست‌وجو را با استفاده از بخش جست‌وجوی پیشرفته جویشگر گوگل دانلود کنید؛

·         در مکان دامنه[11]، عبارت «edu.» را وارد کنید؛

·    علاوه بر موارد فوق، پژوهشگران می‌توانند کلیدواژه‌های پژوهش خود را در جست‌وجوی پیشرفته گوگل، در مکان دامنه، به همراه واژه‌های .Lib و Library جست‌وجو کنند. در چنین شرایطی، انتظار می‌رود بازیابی اطلاعات تنها به پایگاه دانشگاه‌ها و کتابخانه‌ها محدود شود.

استفاده از جویشگرها چند مزیت دارد که عبارت‌اند از:

·         ممکن است منابع و مطالب یک درس و اطلاعات مختلف و متنوعِ پیرامون آن در چندین پایگاه وجود داشته باشد؛ حتی ممکن است منابع موجود در پایگاه‌های متفرقه، بیشتر از منابعِ پایگاه ناشر یا دانشگاه‌ها باشد؛ بدین ترتیب، جست‌وجوی منابع و اطلاعات مذکور، با جویشگرها، راحت‌تر و مفیدتر است. برای نمونه پاورپوینت‌های کتاب Business & Society[12] در پایگاه ناشر آن[13] وجود ندارد، در حالی که می‌توان آن را در طرح درس موجود در دانشگاه UWF بازیافت[14].

·    برای دسترسی به بعضی منابع، به نام کاربری و رمز ورود پایگاه‌ها نیاز است، حال آنکه با استفاده از جویشگرها می‌توان به صورت آزاد به برخی از آنها دست یافت؛ زیرا جویشگرها، قابلیت نفوذ در برخی پایگاه‌ها را دارند.

طبق قوانین آمریکا و برخی کشورها، اگر از انتشار بعضی کتاب‌ها، زمان زیادی بگذرد، می‌توان آنها را در اینترنت منتشر کرد[15]. بدین منظور پایگاه‌هایی وجود دارند که این کتاب‌ها را به اشتراک می‌گذارند. به عنوان مثال یکی از این کتاب‌ها، کتاب مشهورِ

& Taylor, F. W. (2007). The Principles of Scientific Management: Filiquarian Publishing, LLC.

است که در حال حاضر به صورت آزاد در فضای وب قرار دارد و با جست‌وجوی ساده‌ای در دسترس است. بدین منظور، عبارت زیر را در گوگل جست‌وجو کنید:

Ø scientific management Taylor filetype:pdf

پایگاه‌هایی چون Forgottenbooks نیز کتاب‌های کلاسیک مدیریّت را برای دانلود قرار داده‌اند:

ü  http://www.forgottenbooks.com/

3-4. شناسایی پیوندهای پایگاه‌های میزبانی فایل از طریق افزونه‌ها

برای دستیابی سریع به پیوند دانلود منابع مختلف -از جمله کتاب‌ها- افزونه‌های مختلفی در مرورگر Mozilla Firefox برای پایگاه میزبانی فایل Rapidshare وجود دارد که پیوندهای آن را در صفحات فعال وب، شناسایی می‌کند. این افزونه‌ها از طریق جست‌وجوی واژه Rapidshare در پایگاه افزونه‌های این مرورگر، در دسترس است.

 


[1]. File Hosting

[2]. Index

[3]. گفتنی است که نشانی پایگاه‌های فوق، مدام تغییر می‌کند یا حذف می‌شود، بنابراین پیوندهای جدیدتر را با جست‌وجوی کلیدواژه‌هایی همچون File Storage، Filehosting، Filesharing در جویشگرها شناسایی کنید.

[4]. Stemming

[5]. Free

[6]. Rapidshare

[7]. ISBN (International Standard Book Number: شماره استاندارد بین‌المللی کتاب)

[8]. Book Collections

[9]. Google Groups

[10]. Book Series

[11]. Domain

[12]. Carroll, Archie B. and Buchholtz, Ann K. (2009), Business & society: ethics and stakeholder management (7th ed.; Cincinnati, Ohio: South-Western College Pub.) xvi, 996 p.

[13]. http://www.cengage.com

[14]. http://uwf.edu/bcarper/GEB3453/GEB 3453.htm

[15]. البته ممکن است این شرایط به نسبت کشورهای مختلف، متفاوت باشد.