در اینترنت کتاب‌ها معمولاً با قالب‌های[1] صفحات وب (HTMLPDF، CHM، Djvu و ePub وجود دارند؛ طبیعی است که مطالعه این قالب‌ها، با نرم‌افزارهای خاص، ممکن است. مثلاً اگر قالب کتاب، PDF باشد، می‌توان از نرم‌افزارهای Adobe Acrobat[2] یا Foxit Business[3] استفاده کرد؛ و اگر قالب آن به صورت djvu باشد، می‌توان از نرم‌افزارهای دیگری مانند Djvu Viewer[4] بهره برد. قالب‌های ‌Html را با مرورگرهای وب و CHM را بدون نرم‌افزاری خاص و با ویندوز می‌توان مشاهده کرد. قالب ePub نیز با نرم‌افزار Mobipocket[5] و نیز افزونه EPUBReaders در مرورگر فایرفاکس[6] مشاهده‌شدنی است.

در پایگاه‌هایی که تنها برای مطالعه کتاب‌ها طراحی شده‌اند، هر کتاب، به شکل صفحه به صفحه یا چندصفحه‌ای، در یک صفحه وب نمایش داده می‌شود (پایگاه‌‌های کتاب‌ها همچون Oxford Scholarship Online، Blackwell Online، Books24x7، Qustia، Ebrary و ... این گونه‌اند). اما ممکن است نسخه PDF بعضی کتاب‌ها از پایگاه‌های اطلاعاتی دیگری به صورت فصل به فصل، در دسترس باشد (مانند کتاب‌های موجود در پایگاه‌های EBSCO، Emerald، Elsevier و ...).

دانلود نسخه‌هایPDF‌ فصول و ادغام آن‌ها، با نرم‌افزار Adobe Acrobat Pro امکان‌پذیر است. البته در حالتی که کتاب‌ها به صورت صفحه‌ای نشان داده می‌شوند باید از افزونه‌های مرورگر موزیلا فایرفاکس همچون Scrapbook برای دانلود استفاده کرد. اکثر کتاب‌های موجود در پایگاه‌های میزبانی فایل، فایل‌های تورنت و نرم‌افزارهای P2P در قالب‌های PDF، Djvu، ePub و Html هستند. که با استفاده از نرم‌افزارها و افزونه‌های مذکور می‌توان آنها را مشاهده کرد[7].

تبدیل قالب کتاب، یکی از روش‌هایی است که استفاده از آن را تسهیل می‌کند. اگر هنگام مطالعه کتاب‌ها، نیازمند یادداشت باشیم، بهتر است کتاب‌ها از قالب‌های Djvu و CHM به PDF تبدیل شوند.

برای اطلاع از معنی واژگان دشوار یک متن انگلیسی، روش‌های گوناگونی، همچون استفاده از فرهنگ‌واژه‌های Lingoes، Oxford English Dictionary، Cambridge Webster و افزونه‌هایی همچون MID در مرورگر موزیلا فایرفاکس و پایگاه‌هایی همانند http://www.farsidic.com/ و http://aryanpour.com/ وجود دارد. بدین منظور، فایل‌های Word، Html و PDF ویرایش‌پذیر، جست‌وجوی سریع‌تر معنای واژگان را فراهم می‌کند.

اگر فایل کتاب، اسکن شده باشد، برای انتقال مستقیم واژه‌ها به نرم‌افزار، می‌توان ابتدا فایل آن را با نرم‌افزارهای OCR، همچون نرم‌افزار ABBYY FineReader Professional[8] به Word تبدیل کرد. این نرم‌افزار، قابلیت ویرایش و حذف حاشیه‌های زاید را دارا است. OCR کردنِ کتاب‌های اسکن‌شده، استفاده از فرهنگ‌واژه‌ها را ساده‌‌تر خواهد کرد.

اگر فایل کتاب به صورت .CHM است برای تبدیل آن به .DOC می‌توان از نرم‌افزارهای CHM2Word[9] و Batch DOC TO CHM Generator[10] استفاده کرد. این تبدیلِ قالب، دارای مزایای عمده‌ای است:

·         اول اینکه امکان بهره‌برداری از امکانات نرم‌افزار Word فراهم می‌شود؛

·    و دوم، می‌توان در نرم‌افزار Citavi از فایل مورد نظر برای فیش‌برداری‌هایی همچون ایجاد نقل قول مستقیم و غیرمستقیم بهره‌برداری کرد.

اگر کتابی به صورت چندین فایل Html مرتبط به هم دارید، برای تبدیل آن به یک فایل منسجم PDF، اقدامات زیر را انجام دهید:

·         در نرم‌افزار Adobe Acrobat در منوی File، بر گزینه Create PDF From Website کلیک کنید.

·         نشانی اولین صفحه کتاب را از قسمت نوار نشانی مرورگر، کپی کنید.

·         نشانی را در پنجره مورد نظر وارد کنید.

·         تنظیمات مربوط به PDF را انجام دهید.

·         کتاب را به PDF تبدیل کنید.

اگر قصد دارید کتابی را از قالب Djvu به PDF تبدیل کنید، کافی است در قسمت Print، گزینه Adobe Acrobat یا هر نوع PDF Maker دیگر را انتخاب کنید.

اگر قصد دارید فایل .DOC را به .PDF تبدیل کنید، بهترین گزینه، افزونه PDF XPS است که روی Word 2007 نصب می‌شود. امکان این نوع تبدیل فایل، از ابتدا بر روی Word 2010 موجود است.

 



[1]. Format

[2]. برای کسب اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به: www.adobe.com

[3]. برای کسب اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به:

http://foxitsoftware.com/Secure_PDF_Security/

[4]. برای کسب اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به: http://djvu.org/

[5]. برای کسب اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به: http://www.mobipocket.com

[6]. برای کسب اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به: http://www.epubread.com

[7]. توضیحات بیشتر درباره افزونه‌ها و نرم‌افزارهای کاربردی، در فصول آتی خواهد آمد.

[8]. برای مطالعه بیشتر و دریافت نرم‌افزار مراجعه کنید به:                http://finereader.abbyy.com/

[9]. برای مطالعه بیشتر و دریافت نرم‌افزار مراجعه کنید به:

http://dawningsoft.com/chm-to-word.html

[10]. برای مطالعه بیشتر و دریافت نرم‌افزار مراجعه کنید به:          http://chm-to-doc.winsite.com/